خانه / دانش / کد QR چیست؟

کد QR چیست؟

کد QR روشی است برای کدگذاری مطالب مختلفی مانند نام، ایمیل، آدرس سایت، کد محصول، توضیحات و… که حاصل آن یک تصویر است. این تصویر با استفاده از اکثر گوشی های دوربین دار قابل فهم است و همین امر باعث شده شرکت ها و افراد زیادی از این کد بر روی محصولات و کارت های ویزیت استفاده کنند.

Scanning QR code with mobile phone

ایده ساخت و اجرای این کد در شرکت تویوتای ژاپن و در سال ۱۹۹۴ میلادی بدست آمد. استفاده از این کد در ژاپن بسیار فراگیر است و بیشترین کاربرد را میان بارکدهای دوبُعدی دارد. “QR” مخفف “Quick Response” (پاسخ سریع) می‌باشد، زیرا سازندهٔ آن می‌خواست کُد به گونه‌ای باشد که درونمایه با شتاب زیاد رمزگشایی شود.

کد QR سایت اقبال الکترونیک

کد QR سایت اقبال الکترونیک

موارد استفاده کد QR

در ابتدا کد QR برای ردیابی قطعات در تولید خودرو استفاده می شد ولی امروزه در بسیاری از موارد از جمله برای پیگیری اجناس در تجارت، پیگیری بسته ها در خطوط پستی، استفاده در کارت های ویزیت برای دسترسی سریع مخاطب به آدرس سایت، ایمیل شخص و… استفاده میشود.

پر استفاده ترین و اولین کاربرد کد QR ارجاع به یک آدرس اینترنتی مشخص می باشد. برای استفاده صحیح از آن، کاربر باید به شبکه اینترنت دسترسی داشته باشد تا با اسکن کد شما به آدرس از پیش تعیین شده در آن راهنمایی شود. این آدرس می تواند سایت شما یا صفحه شما در یکی از شبکه های اجتماعی و یا هر آدرس دیگری در اینترنت باشد.

یکی از روش های خلاقانه در کاربرد کد QR بعنوان ارجاع به آدرس اینترنتی، تعریف یک آدرس کوتاه مشخص و همیشگی در کد می باشد. با این روش شما میتوانید حتی پس از چاپ این کدها آدرس ارجاعی را تغییر دهید. تنها کاری که باید انجام دهید ریدایرکت کردن آدرس کوتاه به آدرس مورد نظر خود می باشد. همچنین با نصب یک سیستم آمارگیر ساده بر روی این آدرس تعداد ورودی صفحه از طریق کد QR را نیز محاسبه خواهید کرد.

شکل ظاهری کد QR

کد QR از مربع های کوچک سیاه و سفید درست شده است که بسته به نسخه (Version) آن دارای سایز متفاوتی هستند، مربع‌هایی با تعداد حداقل ۲۱ × ۲۱ و حداکثر ۱۷۷ × ۱۷۷. به طور مثال نسخه 1 آن 21×21 و نسخه 2 آن 25×25 میباشد.

ظرفیت داده کد  QR

عددی خالص            حداکثر ۷٬۰۸۹ کاراکتر

الفبارقمی                حداکثر ۴٬۲۹۶ کاراکتر

دودویی (۸ بیتی)      حداکثر ۲٬۹۵۳ بایت

 

نمونه کد QR، برای نمایش عملگرهای اصلی ۱- نسخه کد ۲- برای قالب‌بندی ۳- اطلاعات اصلی و کلیدهای تصحیح خطا ۴- الگوی لازم ۴٫۱- موقعیت‌یاب ۴٫۲- تراز ۴٫۳- زمان‌بند

نمونه کد QR، برای نمایش عملگرهای اصلی
۱- نسخه کد
۲- برای قالب‌بندی
۳- اطلاعات اصلی و کلیدهای تصحیح خطا
۴- الگوی لازم
۴٫۱- موقعیت‌یاب
۴٫۲- تراز
۴٫۳- زمان‌بند

مجوز

استفاده از کد QR از نقطه نظر مجوز، آزاد و مجانی است. کد QR به صورت استاندارد ISO تعریف و منتشر شده است، شرکت Denso Wave حق امتیاز کد QR  را در اختیار گرفته است، ولی حق امتیاز اجرا و پیاده‌سازی آن را خیر.

لفظ کد QR یک علامت ثبت شده از شرکت  Denso Wave است.

هشدار

با در نظر گرفتن توانایی‌های نرم‌افزاری دستگاه خواننده کد (مثلا تلفن همراه) احتمال خطرهای فراوان فنی و مالی وجود دارد. از جمله مواردی پیش آمده‌اند که دستگاه خواننده، پس از دریافت داده‌های “کد کیو آر” به صورت خودکار چندین پیامک (اس ام اس) پردازشی به قیمت چندین دلار (از نوعی که دریافت کننده پیامک از شرکت مخابرات حق العمل دریافت می‌کند)، به یک سازمان روسی فرستاده یا اینکه بخشی از لیست شماره تلفن‌های کاربر با نام و مشخصات به مقصد ناشناخته‌ای ارسال گشته. خطر دیگر دریافت انواع بدافزار هاست که می‌توانند تلفن همراه را دچار مشکل جدی کنند.